Aile Hekimliği Yönetmeliğinde Değişiklik ve Değişikliklerle İlgili Değerlendirmemiz
Değerlendirme:
- “Son 6 ay” süresinin 12 aya çıkarılması
- Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik, “altı ayda gelmeyenler için ödenen katsayı” süresini 6 aydan 12 aya çıkardı
- Bu düzenlemeyle, vatandaşın tercihine bağlı ASM’ye başvuru yapmaması hâlinde Aile hekimliği çalışanları uzun süre (12 ay) ödeme kaybı riskiyle karşı karşıya kalıyor.
- Aile hekimliği çalışanları, vatandaşın neden gelmediğini bilemediği halde mağdur oluyor. Bu sistem, sağlık çalışanını vatandaş tercihlerinden ücret kaybına maruz bırakıyor, bu da sosyal devlet ve adalet ilkelerine ters düşüyor.
- ASM’ye gelmeme tercihi vatandaşın kendi inisiyatifidir
- Vatandaş ASM’ye gitmeyi isteğe bağlı kullanır; bu bir bireysel tercih meselesidir. Örneğin:
- Ayrıca kronik olmayan sağlıklı bireyler yıllık kontrol tercih etmeyebilir,
- Taşınma, özel hastaneye başvuru, seyahat gibi geçici durumlar olabilir.
- Bu tercihler yüzünden aile hekimliği çalışanlarının ödeme kesintisi uygulanması, kişisel iradeyi cezalandırmaktır. Bu hukuka, Anayasa’ya ve sosyal devlet anlayışına aykırıdır.
- Performans sisteminde değişiklikler
Kayıtlı kişi başına puan sınırı 3500’den fazla nüfus için de uygulanır hâle getirildi; 3500 üzerinde, maaşa esas puanı 3000’in altındaki birimler için ödeme imkânı getirildi
- Memnuniyet ölçütü artık sadece il ortalamasının değil, Türkiye ortalamasının da üzerinde olursa teşvik sağlıyor.
- Akılcı ilaç kullanımı kriterlerine yeni karşılaştırma parametreleri eklendi: il ortalaması, Türkiye ortalaması, önceki yılın aynı ayı veya OECD ortalamaları gibi. Bu sayede, daha esnek bir teşvik mekanizması oluştu.
- Teşvik ödemi formüllerinde, günlük muayene sayısı ve hedef muayene sayısı hesaplamaları sadeleştirildi; katsayı yerine yalnızca kişi sayısına göre şekillendi.
- Aile sağlığı çalışanları (hemşire, ebe) için muayene ve kronik tarama teşvik ödemeleri yaklaşık 1.700–1.800 TL artırıldı. (Asla üretilen iş karşılığı değildir)
- Sendika tepkisi ve yürütmeyi durdurma davası
- Hürriyet Sağlık Sen, yeni yönetmeliği Danıştay’a taşıdı; gerekçe olarak “mali yük, disiplin, motivasyon, hukuka aykırılık”
- Daha önce de “6 aylık kesinti” uygulamasına karşı birçok hekim; Ebe ve hemşire iş bırakmış, sendikalar “Eziyet Yönetmeliği” nitelemesiyle protestolar yapmışlardır.
- İstanbul’daki protestoda Aile Hekimliği Çalışanları “Kişinin gelmemesi ceza değil tercihtir, bunun faturası bize kesilemez” mesajını net şekilde vurgulamışlardır.
Olumlu gelişmeler:
- Teşvik sisteminde kalite ve performansı daha kapsamlı ölçen düzenlemeler yer aldı.
- Aile sağlığı çalışanlarına yönelik (Asla üretilen işin karşılığı olmasa d) bir miktar ödeme artışı olmuştur.
Ancak en ciddi sorun hâlâ devam ediyor:
- Vatandaşın ASM’ye gelmeme tercihi, Hekimin, Ebe ve Hemşirenin gelirine ciddi şekilde yansıtılmaya devam ediyor. Bu, mevcut süre 6 ay olsa da 12 aya çıkarılsa da hukuka aykırıdır.
- Vatandaşın sağlık tercihinin olumsuz sonuçlarının bir kamu çalışanı üzerinden defalarca cezalandırılması, eşitlik ve hak güvencesi ilkelerine ters düşer.
Hürriyet Sağlık Sen’in Talebi ve Eylem Planı
- “Gelmezse kesinti” hükümleri hukuka uygun hale getirilmeli veya tamamen iptal edilmelidir.
- Vatandaş tercihlerinin hekimin, ebenin ve hemşirenin maaşına yansıması kaldırılmalıdır.
- Mevcut performans sisteminin devam eden hukuki süreçler sonucunda iptali veya yürütmesinin durdurulması hedeflenmelidir.
- Sendikamız, bu noktalarda hukuki mücadeleyi sürdürecek, üyelerine destek verecek ve kamuoyu bilgilendirmesine devam edecektir.
