26 Kasım 2025 tarihli Anayasa Mahkemesi kararıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinde yer alan ve sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine üst sınır getiren hüküm iptal edilmiştir.
Söz konusu düzenleme;
Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) çalışanları için aylık 60 saat,
Diğer sağlık kurumlarında görev yapan sağlık çalışanları için ise aylık 130 saat üzerindeki nöbetler için ücret ödenmemesini öngörüyordu.
Anayasa Mahkemesi bu sınırı iptal ederek, fiilen tutulan nöbetlerin karşılığının ödenmemesinin Anayasa’da güvence altına alınan angarya yasağı ile bağdaşmadığını değerlendirmiştir.
Karar neyi değiştirdi?
Bu karar ile birlikte artık sağlık çalışanlarının belirlenen üst sınırın üzerinde tuttukları nöbetlerin de ücretlendirilmesinin önündeki engel kaldırılmıştır. Başka bir ifadeyle, çalışan fiilen nöbet tutmuşsa, bu çalışmanın karşılığının ödenmesi gerekmektedir.
Özellikle acil servis, yoğun bakım, 112 acil sağlık hizmetleri ve personel yetersizliği nedeniyle yüksek saatlerde nöbet tutulan birimlerde çalışan sağlık personeli açısından bu karar önemli bir hak doğurmuştur. Daha önce 130 saat sınırı nedeniyle ödenmeyen nöbetler için ödeme yapılmasının önü açılmıştır.
Bu karar nöbet sürelerini artırır mı?
Hayır.
Karar yalnızca ücret ödenmesine getirilen üst sınırı kaldırmıştır. Sağlık çalışanlarının çalışma süreleri ve nöbet planlamalarıyla ilgili diğer mevzuat hükümleri yürürlükte olmaya devam etmektedir.
Dolayısıyla bu karar idarelere sınırsız nöbet yazma yetkisi vermez ve sağlık çalışanlarının normal çalışma düzenini değiştiren bir düzenleme niteliği taşımaz.
Sağlık çalışanları açısından ne getiriyor?
Bu kararın en önemli sonucu, fiilen yapılan çalışmanın karşılıksız bırakılmasının önüne geçilmesidir.
Buna göre sağlık çalışanları;
Üst sınır gerekçesiyle ödenmeyen nöbet ücretlerini talep edebilecek,
Fiilen tuttukları nöbetlerin tamamı için ücret talep etme hakkına sahip olacaktır.
Geriye dönük hak talebi
Sağlık çalışanları, daha önce üst sınır gerekçesiyle ödenmeyen nöbet ücretleri için kurumlarına başvuruda bulunabilir. Başvurunun reddedilmesi veya süresi içinde cevap verilmemesi durumunda ise idari yargı yoluna başvurulması mümkündür.
Sonuç olarak:
Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, sağlık çalışanlarının nöbet sürelerini artıran bir düzenleme değildir. Kararın temel amacı, fiilen yapılan çalışmanın karşılığının ödenmesini sağlamak ve sağlık çalışanlarının karşılıksız çalıştırılmasının önüne geçmektir.
Bu nedenle karar, özellikle yoğun nöbet yükü bulunan birimlerde görev yapan sağlık çalışanları açısından emeğin karşılığının alınmasına yönelik önemli bir hukuki kazanım niteliği taşımaktadır.
