657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda Aday Memurluk ve Disiplin Zamanaşımı Değişiklikleri (7573 sayılı Kanun)
Hürriyet Sağlık Sen Hukuk Birimi Değerlendirmesi
23.01.2026 tarihinde kabul edilen 7573 sayılı Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda (DMK) aday memurluk süreci ile disiplin zamanaşımı hükümlerinde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Aday memurluk döneminde disiplin cezaları ilişik kesme bakımından net ve daha ağırsonuçlar doğuracak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası alan aday memurların ilişiğinin kesilmesine imkân tanınmıştır.
Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan aday memurların ilişiğinin kesilmesi açık hükme bağlanmıştır.
İlişiği kesilenlerin (sağlık nedenleri hariç) üç yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmaması kuralı getirilmiştir.
Disiplin cezasının yargı kararıyla iptali halinde idareye, kalan zamanaşımı süresi içinde (bazı hallerde en geç 6 ayda) yeniden ceza tesis etme olanağı tanınmıştır.
DMK m.56 (Aday Memurluk)
Önceki Hal (özet):
Adaylık süresinde temel/hazırlayıcı eğitim veya staj devrelerinden herhangi birinde başarısız olanların ilişiği kesilebilmekteydi.
Aday memurluğun sona erdirilmesine dair ölçütler disiplin cezaları bakımından bu kadar sayısallaştırılmamıştı; uygulamada değerlendirme ve takdir alanı genişti.
Yeni Hal (7573 sayılı Kanun):
Eğitim veya staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanların ilişiği kesilir.
Birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası alanların ilişiği kesilir.
Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların ilişiği kesilir.
İlişiği kesilenler ilgili kurumlarca derhal Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
Bu kapsamda ilişiği kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmaz.
Değerlendirme:
Uyarma ve kınama gibi hafif disiplin cezalarının (birden fazla olması halinde) memuriyetle ilişik kesme sonucuna bağlanması, ölçülülük ve orantılılık ilkeleri yönünden tartışmalıdır.
Aday memurlar açısından iş güvencesi zayıflamakta; disiplin amirlerinin değerlendirmesine dayalı işlemler daha ağır sonuç doğurabilmektedir.
Uygulamada keyfiliği önlemek için disiplin süreçlerinin usule uygun yürütülmesi, savunma hakkının tam kullandırılması ve gerekçeli işlemler tesis edilmesi kritik hale gelmiştir.
DMK m.57’nin Yürürlükten Kaldırılması
Önceki Hal (özet):
DMK m.57, adaylık sürecinin tamamlanmasına ve aday memurluğun sona ermesine ilişkin bazı usul ve sonuç hükümlerini içeriyordu. Uygulamada m.56 ile birlikte adaylık sürecinin çerçevesini tamamlayan bir hüküm niteliğindeydi.
Yeni Hal (7573 sayılı Kanun):
DMK m.57 tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.
Değerlendirme:
Aday memurluk rejiminin dengeleyici hükümleri daralmış; m.56 hükmü daha belirleyici hale gelmiştir.
Hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik bakımından uygulamanın ikincil mevzuat ve idari işlemlerle netleştirilmesi ihtiyacı artmıştır.
DMK m.127 (Disiplin Zamanaşımı)
Önceki Hal (özet):
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrardı.
Disiplin cezası yargı kararıyla iptal edildiğinde, uygulamada idarenin yeniden ceza vermesi çoğu durumda zamanaşımı sınırına takılabilmekteydi.
Yeni Hal (7573 sayılı Kanun):
Genel kural korunmuştur: Fiilin işlendiği tarihten itibaren nihayet 2 yıl içinde disiplin cezası verilmezse zamanaşımı oluşur.
Disiplin cezası yargı kararıyla iptal edilirse; kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.
Zamanaşımı dolmuşsa veya 6 aydan daha az süre kalmışsa, karar gerekçesi dikkate alınarak en geç 6 ay içinde yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.
Değerlendirme:
Düzenleme, iptal kararından sonra idareye yeniden işlem tesis etme bakımından ek bir imkântanımaktadır.
Mahkeme kararının gerekçesinin dikkate alınması gerektiği belirtilmekle birlikte, uygulamada gerekçe dışına çıkan yeni işlemlere karşı yeniden yargı yoluna başvurulması gerekebilir.
Bu nedenle disiplin davalarında kazanım elde edilse dahi, idarenin yeniden ceza tesis etme süreci yakından takip edilmelidir.
Üyelerimiz İçin Dikkat Edilecek Hususlar
Aday memurlar, disiplin süreçlerinde yazılı bildirim, savunma hakkı ve süreler konusundadikkatli olmalı; tebligatları geciktirmeden takip etmelidir.
Uyarma/kınama gibi cezalar dahi adaylık döneminde ciddi sonuç doğurabileceğinden, her disiplin işlemi gerekçesiyle birlikte incelenmeli ve süresi içinde itiraz edilmelidir.
Yargı kararıyla iptal edilen disiplin cezalarında, idarenin yeniden işlem tesis edip etmediği ve 6 aylık sürelerin işleyişi izlenmelidir.
Sendikamız, üyelerimizin idari başvuru ve yargı süreçlerinde hukuki destek mekanizmalarını işletmeye devam edecektir.
Sonuç ve Sendikal Değerlendirme
Yapılan değişiklikler, aday memurluk döneminde disiplin cezalarının sonuçlarını ağırlaştırmakta ve yargı denetimi sonrasında idareye yeniden işlem tesis etme alanını genişletmektedir. Sendikamız, üyelerimizin hukuki güvenlik ve iş güvencesi ilkelerinin korunması amacıyla mevzuatın uygulanmasını yakından izleyecek; keyfi ve ölçüsüz işlemlere karşı idari ve yargısal başvuru yollarını etkin şekilde kullanacaktır. Düzenlemenin iptali için hukuki ve eylemsel süreçler başta olmak üzere her türlü mücadeleyi vereceğimizi kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.
Hemen Online Üye Olun: 👉 Sendika Kayıt Formu
Emeğin görünmeyen kısmını görünür kılmak için buradayız.
Hak verilmez, alınır.
